Wat is ergonomie? Deze vraag krijgen wij wel vaker van onze klanten. Het welzijn op de werkplek is een belangrijk onderwerp op de agenda van bedrijven, daarom is ergonomie een belangrijk gespreksonderwerp. Ergonomie kijkt naar hoe mensen met apparatuur omgaan en hoe het hiermee in interactie kan verbeteren. Goede ergonomie zorgt ervoor dat mensen gezonder, gelukkiger en productiever op het werk zijn. Het begrip komt van de Griekse woorden ‘ergon’ (werk) en ‘nomos’ (wet), maar wat houdt het begrip ergonomie nou precies in?
Wat is ergonomie?
Waar het bij ergonomie om gaat is dat het producten en systemen gebruiksvriendelijker, comfortabeler en efficiënter moet maken voor mensen. Op een werkplek houdt het in dat alle aspecten van de werkomgeving zo comfortabel mogelijk worden gemaakt voor medewerkers. Een goed voorbeeld is dat mensen hulp krijgen bij het werken in de juiste houding door gebruik te maken van ergonomische producten en accessoires.
Kortom: Ergonomie is de wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met het begrijpen van de interactie tussen de mens en andere elementen van een systeem, aldus IEA (International Ergonomics Association).
Meer weten over vitaliteit op de werkvloer?
Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief. Waarin je maandelijks updates krijgt over de leukste nieuwtjes op het gebied van vitaliteit en gezondheid op de werkvloer. Ook houden we je maandelijks up to date over alle vitaliteitsdagen van 2026.
Inschrijven Nieuwsbrief
Welke soorten ergonomie zijn er?
Ergonomie is een breed onderwerp en heeft verschillende deelonderwerpen. In praktijk lopen deze deelonderwerpen vaak door elkaar heen.
Hieronder hebben we de verschillende soorten ergonomie voor je op een rijtje gezet:
- Fysieke ergonomie
- Cognitieve ergonomie
- Sensorische ergonomie
- Organisatorische ergonomie
- Gedragsergonomie
Soort 1: Fysieke ergonomie
De fysieke ergonomie houdt zich bezig met de menselijke anatomie, de vormen, bewegingen en krachten daarvan, en hoe dit vervolgens in verhouding staat tot de fysieke activiteit. Centraal staat kennis over anatomie en fysiologie. Dit onderwerp staat centraal bij het uitvoeren van een werplekonderzoek.
Fysieke ergonomie wordt op het werk toegepast bij:
- Bureaus en stoelen passend maken, op basis van lichamelijke afmetingen van de persoon.
- Beeldschermplekken passend maken, op basis van lichamelijke afmetingen van de persoon.
Soort 2: Cognitieve ergonomie
Cognitieve ergonomie gaat over de manier waarop mensen informatie, waarnemen, verwerken en onthouden. Hierbij staat informatieverwerking van mensen centraal.
Mentale processen
Cognitieve ergonomie richt zich op de capaciteiten en beperkingen van de mentale processen. Ook is mens computer interactie belangrijk. Denk hierbij aan mentale werkbelasting. Verder staan motorische reacties in de interactie tussen de mens en andere elementen van een systeem centraal.
Soort 3: Sensorische ergonomie
Bij sensorische ergonomie staat het zintuigelijk systeem centraal. Deze vorm van ergonomie bestudeert de manier hoe mensen hun omgeving horen, zien, ruiken en voelen.
Op het werk komt sensorische ergonomie o.a. terug in:
- Hoe beleven medewerkers hun omgeving binnen het bedrijf?
- Ruikt het lekker of vies?
- Is er veel of weinig geluid, kortom hoe is de akoestiek?
- Is het warm of koud in jouw omgeving en hoe zit het met de kleuren die je om je heen ziet?
Soort 4: Organisatorische ergonomie
Deze vorm van ergonomie bestudeert de integratie tussen mensen in een bedrijfscultuur en het effect hiervan op het bedrijfsresultaat en het menselijk welzijn. Organisatorische ergonomie streeft naar optimaliseren van social-technologische systemen. Verder houdt organisatie ergonomie zich bezig met communicatie, teamwork en participatieve ergonomie.
Soort 5: Gedragsergonomie
Hierin staat kennis van menselijk gedrag centraal. Hoe gaan mensen binnen een organisatie met elkaar om en wat doet dit met de motivatie. Hierin is belangrijk hoe je kan bijdragen aan een positieve sfeer binnen het bedrijf en hoe dit vervolgens invloed heeft op een gezonde werkplek.
Wat doen ergonomen?
Een ergonoom is iemand die specialistische kennis heeft over de fysieke belasting op de werkvloer. Een ergonoom draagt bij aan het verbeteren van de werksituatie en daarmee het vergroten van de werkproductiviteit, kortom dat het menselijk welzijn en de globale prestatie van het systeem geoptimaliseerd wordt.
Een ergonoom wordt door een organisatie ingeschakeld om onderzoek en advies te geven over werkplekken en werkprocessen. Vaak is een lichamelijke klacht ook een aanleiding om als ergonoom naar de huidige werksituatie te kijken. Ook andere factoren kunnen reden zijn om als ergonoom een onderzoek te doen naar lichamelijke belasting.
Naast fysieke ergonomie houdt een ergonoom zich ook bezig met mentale belasting. Het is het beroep dat methodes toepast om het menselijk welzijn zo goed mogelijk te optimaliseren.
De ergonoom kan op breed vlak adviezen geven wat betreft de werkplek. Dit kan advies zijn over:
- Werkplek inrichting
- Eisenpakket voor meubilair en hulpmiddelen
- Nieuwbouw, verbouwing en verhuizing
- Ontwikkeling van nieuwe kantoorconcepten, zoals flexwerk en thuiswerk
De zijn de voordelen van een ergonoom?
- De ergonoom komt op de werkplek en krijgt zo een goed beeld van de werkzaamheden
- De ergonoom denkt met je mee over hoe de fysieke klachten binnen het bedrijf vermindert kunnen worden
- De ergonoom geeft advies over mogelijke hulpmiddelen en aanpassingen
- De ergonoom zorgt voor bewustwording bij werknemers: hoe kunnen zij zelf een bijdrage leveren aan het verlagen van de fysieke belasting
- De ergonoom brengt in kaart hoe medewerkers gezond kunnen blijven doorwerken tot aan hun pensioen
- Een ergonoom werkt preventief: hij helpt verzuim te voorkomen
Wat is een ergonomische werkplek?
Ergonomisch werken zorgt ervoor dat werknemers met een goede lichaamshouding hun werk kunnen doen. Technische systemen, meubilair en hulpmiddelen zijn aangepast op individuele behoefte, lichaamsmaten en werkzaamheden. Hierbij kan je denken aan een werkplek met een bureau, beeldscherm, stoel etc om een efficiënt werkproces te realiseren.
Een ergonomische werkplek verlaagt de kans op rug en andere soorten fysieke klachten. Dit zorgt ervoor dat medewerkers minder snel uitvallen en productiever zijn. Een goede lichamelijke conditie is dus een eenvoudige manier om ergonomisch werken te veroorloven.
De 5 ergonomische eisen voor een ergonomische werkplek:
Een goede werkplek voorkomt jaarlijks hoge kosten en tegelijkertijd meer productiviteit. Lichamelijke klachten zorgen ervoor dat medewerkers thuis komen te zitten. Daarom is het belangrijk om jouw werkplek goed in te richten. Hieronder volgen 5 basisprincipes om een werkplek zo ergonomisch verantwoord te maken.
Tip 1: De juiste stoelen
Een goede stoel is erg belangrijk om fysieke klachten te voorkomen. Zeker voor medewerkers die veel tijd doorbrengen achter hun bureau is het zeer aan te bevelen om een goede stoel te hebben.
Belangrijk bij het kopen van een nieuwe bureaustoel is dat de verschillende onderdelen aan te passen zijn. Iedere medewerker heeft andere verhoudingen en het is daarom handig om een bureaustoel daar op af te stellen. Belangrijkste aanpassingen die gedaan moeten kunnen worden zijn zithoogte en hoogte van de rug- armsteunen.
Tip 2: Het beeldscherm op de juiste plek
Met een beeldscherm op de juiste hoogte voorkom je oog- en nekklachten. Als een medewerker zijn nek moet bewegen of zijn ogen moet dichtknijpen om het beeld te zien, zou dat kunnen leiden tot klachten. Plaats het beeldscherm op ooghoogte met een afstand van ongeveer 80 centimeter.
Tip 3: De positie van het keyboard en de muis
Om een goede zithouding te creëren is de positie van het keyboard en de muis erg belangrijk. Een muis moet niet te ver weg liggen en het toetsenbord idealiter, zodat de ellebogen en polsen in een lijn kunnen blijven.
Tip 4: Ergonomische accessoires
Iedere werknemer is anders en heeft andere behoeftes wat betreft zijn of haar werkplek. Het is moeilijk om per werknemer een op maat gemaakte werkplek te creëren, daarom zijn ergonomische accessoires een goede oplossing.
Tip 5: De ideale werkomgeving
Ergonomie is meer dan alleen jouw werkplek. De complete werkomgeving speelt een rol. Denk hierbij aan de verlichting en de temperatuur. Bij verlichting is het belangrijk om op te letten dat de lampen niet voor een zweem op het beeldscherm zorgen, maar te weinig licht is ook weer niet goed. Verder moet de temperatuur op de werkplek goed zijn om lekker te kunnen werken en het doeltreffend functioneren te bevorderen.
Advies nodig?
Wil jij de ergonomie binnen jouw organisatie verbeteren? Neem contact op en wij voorzien je graag van meer informatie.
