Wat is feedback?

Wat is feedback? Simpel gezegd betekent het terugkoppeling. Je reageert op het gedrag of de prestaties van een ander en deelt wat dat met jou doet. Het doel is helder: de ander krijgt inzicht in zijn of haar gedrag en kan daardoor bewust kiezen om iets te behouden of te veranderen.

Feedback gaat dus niet over iemands persoonlijkheid, maar over concreet gedrag. Dat is een belangrijk verschil. Wanneer je gedrag benoemt in plaats van iemand als persoon te beoordelen, ontstaat er ruimte voor dialoog en verbetering. Veel mensen verwarren feedback met kritiek. Toch zit daar een nuance in.

Kritiek is vaak een mening zonder duidelijke bedoeling. Feedback is bedoeld om de ander te helpen groeien. De intentie is positief, ook wanneer de boodschap lastig is. Wil je hier dieper op ingaan? In ons uitgebreide artikel over feedback geven en ontvangen lees je hoe je hier in de praktijk mee omgaat.

De belangrijkste soorten feedback

Er zijn verschillende soorten feedback. Welke je gebruikt, hangt af van de situatie, je relatie met de ontvanger en het doel van het gesprek. Hieronder vind je de meest voorkomende vormen.

1. Positieve feedback

Positieve feedback draait om complimenten en waardering. Je benoemt gedrag dat effectief is en dat je graag vaker ziet. Bijvoorbeeld wanneer een collega een presentatie helder formuleert of een teamlid initiatief neemt tijdens een druk project.

Veel teams slaan deze stap over. Toch is positieve feedback essentieel voor motivatie en teamontwikkeling. Het zorgt voor erkenning, versterkt de samenwerking en geeft richting. Bovendien leert de ontvanger welk gedrag werkt. Positieve feedback is dus veel meer dan een schouderklopje. Het is een bewuste keuze om gedrag te versterken.

2. Negatieve feedback

Negatieve feedback klinkt zwaar, maar is in de basis niet negatief bedoeld. Je benoemt gedrag dat niet effectief is of dat de prestaties belemmert. Denk aan deadlines die steeds niet worden gehaald of een houding die spanning veroorzaakt in het team. De manier waarop je dit formuleert maakt het verschil.

Richt je op waarneming en gedrag, niet op de persoon. Zeg bijvoorbeeld: “Ik merk dat de rapportage de laatste tijd te laat binnenkomt, daardoor kan ik mijn werk niet afronden.” Zo blijft het gesprek concreet en gericht op verbetering. Negatieve feedback vraagt om zorgvuldigheid, maar is onmisbaar voor groei. Zonder terugkoppeling blijft ongewenst gedrag vaak bestaan.

3. Constructieve feedback

Constructieve feedback combineert positieve en negatieve elementen. Je benoemt wat goed gaat en geeft daarnaast duidelijke verbeterpunten. De focus ligt op de volgende stap. Wat kan er anders, effectiever of slimmer?

Dit type feedback is sterk gericht op gedragsverandering en ontwikkeling. Het is daarom waardevol tijdens een evaluatie, een projectbespreking of een feedbackgesprek. In ons artikel over constructieve feedback lees je hoe je deze aanpak concreet toepast in jouw organisatie.

4. Feedforward

Een relatief nieuwe vorm binnen de soorten feedback is feedforward. In plaats van terug te kijken op fouten, richt je je op de toekomst. Je bespreekt wat iemand de volgende keer kan doen om effectiever te zijn.

Deze methode voelt vaak lichter en motiverender, omdat de focus ligt op kansen in plaats van op wat misging. Zeker in teams waar feedback geven als spannend wordt ervaren, kan dit een mooie eerste stap zijn.

5. 360 graden feedback

Bij 360 graden feedback ontvangt iemand terugkoppeling van meerdere kanten: collega’s, leidinggevenden en soms klanten. Hierdoor ontstaat een breder beeld van gedrag en prestaties.

Deze aanpak wordt vaak gebruikt in leiderschapstrajecten of bij teamontwikkeling. Het vraagt wel om duidelijke regels en een veilige sfeer. Zonder vertrouwen werkt deze methode niet.

Feedback methoden die je kunt gebruiken

Naast de verschillende soorten feedback zijn er ook meerdere feedback modellen en methoden die je helpen om je boodschap helder te formuleren. Denk aan de sandwich methode, waarbij je een verbeterpunt plaatst tussen twee positieve opmerkingen. Of het 4G-model, waarbij je gedrag, gevoel, gevolg en gewenst gedrag benoemt.

Ook de 'ik ik jij methode' wordt regelmatig gebruikt. Hierbij start je vanuit je eigen waarneming en gevoel, waardoor je minder snel in een verwijtende toon vervalt. Het kiezen van een methode geeft houvast, zeker wanneer je het geven van feedback lastig vindt. Toch blijft de kern altijd hetzelfde: wees concreet, eerlijk en gericht op gedrag.

Waarom feedback geven zo belangrijk is

Feedback geven is geen eenmalige actie tijdens een beoordelingsgesprek. Het is een continu proces dat bijdraagt aan betere prestaties en een open feedbackcultuur. Wanneer teamleden regelmatig feedback ontvangen, weten ze waar ze staan. Ze herkennen hun sterke punten en zien waar verbetering mogelijk is. Dit vergroot hun zelfvertrouwen en maakt de samenwerking effectiever.

Bovendien voorkomt tijdige feedback grotere conflicten. Kleine irritaties worden uitgesproken voordat ze uitgroeien tot spanningen. Hierdoor blijft de verhouding binnen het team gezond.

Toch vinden veel mensen feedback geven spannend. Ze zijn bang om iemand te kwetsen of om een conflict te veroorzaken. Daarom is het belangrijk om feedback te zien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Niet alleen leidinggevenden, maar ook collega’s onderling spelen hierin een rol.

Feedback en vitaliteit op de werkvloer

Wat heeft feedback te maken met vitaliteit? Meer dan je denkt.

Een open dialoog over gedrag, prestaties en verwachtingen zorgt voor minder stress en meer duidelijkheid. Wanneer mensen weten waar ze aan toe zijn en zich gehoord voelen, neemt werkplezier toe. Dat is essentieel voor een vitale werkomgeving.

Het kan daarom waardevol zijn om samen stil te staan bij communicatie en samenwerking, bijvoorbeeld met een interactieve workshop waarin je oefent met feedback geven in de praktijk. Tijdens de Workshop Feedback Geven en Ontvangen ga je met je team concreet aan de slag met situaties uit jullie eigen werkdag. Geen droge theorie, maar oefenen, vragen stellen en direct toepassen.

Zo maak je van feedback geen spannend moment, maar een natuurlijk onderdeel van jullie cultuur.

Hoe begin je vandaag nog?

Wil je sterker worden in feedback geven? Begin klein.

• Benoem vandaag één concreet compliment.

• Stel een open vraag in plaats van een oordeel te delen.

• Reflecteer na een gesprek op je eigen houding en aanpak.

• Vraag zelf om feedback en luister zonder direct te reageren.

Feedback is geen trucje of vaste formule. Het is een manier van kijken naar gedrag en samenwerking. Hoe vaker je het doet, hoe normaler het wordt. En juist daarin zit de kracht. Door bewust te kiezen voor de juiste soorten feedback bouw je aan vertrouwen, betere prestaties en een sterk team.