Meer dan 200 bedrijven uit Nederland gingen je al voor

6 tips om een burn-out te voorkomen?

1 oktober 2021 (Dorien de Wit)

Burn-out voorkomen, we krijgen deze vraag steeds vaker. Al helemaal sinds we meer thuis zijn gaan werken. Vandaar dat we hier een blog over hebben geschreven.

Een burn-out voorkomen doe je door allereerst zelf de signalen goed te herkennen (spanning, verliezen van grip, machteloosheid en lichamelijke klachten zoals hartkloppingen en buikpijn). Indien je vervolgens de fase  (aanloop, vlak voor uitval, kortsluiting) waarin jij of je collega zich bevindt inziet, dan kun je aan de slag met de 6 zeer concrete tips onderaan deze blog om een burn-out mogelijk te voorkomen.

Wat is een burn-out?

Als je te lang last hebt van stress en je lijf zich niet kan herstellen van stress, kun je een burn-out krijgen. Je ‘reserves’ zijn dan op en je lichaam en geest zijn uitgeput. Een burn-out ontstaat vaak door een combinatie van factoren van aanhoudende stress. Bijvoorbeeld als je een lange tijd een hoge werkdruk hebt, zorgt voor een zieke familielid of vriend, een zware en drukke studie doet, of lang geldzorgen hebt.

Burn-out of overspannen?

Burn-out of overspannen; vaak heb je niet in de gaten dat je afstevent op een burn-out, want dit gaat geleidelijk. Het kan maanden of jaren duren voor je in een burn-out terecht komt. Bij overspannenheid is er vaak sprake van een tijdelijke stressvolle situatie. Je ervaart dan vaak wel lichamelijke en mentale klachten, zoals nek- of rugpijn of vergeetachtigheid, maar deze gaan dan wel weer over als je je rust pakt of dingen doet waar je energie van krijgt.

De signalen van een burn-out

Je gaat richting een burn-out als je minimaal een half jaar last hebt van de volgende drie klachten:

Signaal 1: spanningsklachten

Zoals: lichamelijke vermoeidheid, concentratieproblemen, geheugenproblemen, onrustig slapen, piekeren of een gejaagd gevoel

Signaal 2: verliezen van grip op de situatie en een gevoel van machteloosheid

Verlies van controle op het leven en de problemen in je leven.

Signaal 3: dagelijkse bezigheden moeilijk uitvoerbaar

Door de klachten worden dagelijkse bezigheden moeilijk uitvoerbaar. Soms zelfs onuitvoerbaar. Dit merk je meestal op meerdere vlakken, zoals thuis, op het werk, in sociale omgeving en/of in het verkeer.

Fases van een burn-out

Zowel voorafgaand aan, gedurende als na de burn-out kunnen we een aantal fases onderscheiden waarin een burn-out kan helpen voorkomen.

Fase 1: Vooraf

Je pleegt al jaren (onbewust) roofbouw op zijn energiesysteem, wat soms lastig te zien is voor de omgeving. In deze fase is de kans om een burn-out te voorkomen het grootst. Oorzaken kunnen zowel op het gebied van werk als privé liggen. Vaak betreft het een opeenstapeling van gebeurtenissen of lang aanhoudende stress. Hierdoor raakt het (gezonde) stresshormoon adrenaline uitgeput en gaat het lichaam cortisol produceren, met alle mentale- en fysieke gevolgen van die

Burn-out voorkomen vooraf

Fase 2: Vlak voor uitval

Iemand zal zich vaker zonder concrete reden ziek melden. Ook kan het zijn dat iemand afwezig overkomt en kortaf kan zijn in de communicatie. Iemand kan ook onzeker worden of juist harder gaan werken. In gesprek komen hierover lijkt onmogelijk, omdat de burn-out klachten vaak ontkent worden. Medewerkers denken vaak dat er een vakantie nodig is en ze er dan wel weer zijn. Signalen worden vaak niet gevoeld, genegeerd of gebagatelliseerd, waardoor een burn-out te laat wordt voorkomen.

Burn-out voorkomen vlak voor uitval

Fase 3: Moment van uitval - kortsluiting

Je valt letterlijk stil en stort zowel fysiek en mentaal in. Je  beseft dat je ziek bent en je erkent dat er iets moet gebeuren. Wanneer je je hieraan overgeeft, betekent dit niet meteen dat je de situatie hebt geaccepteerd of open staat voor hulp. In deze fase van een burn-out doe je er goed aan om afstand te nemen van je werk. Zoveel mogelijk tot rust komen is prioriteit; slapen, wandelen, ontspannen en vooral niets moeten. Dit kan frustratie bij de burn-outer of onbegrip in zijn omgeving oproepen.

Burn-out voorkomen kortsluiting

Fase 4: Behandeling

De behandeling om een burn-out te verhelpen. Je ziet in dat je er niet alleen bovenop komt en je bent bereid hulp te zoeken. Er is begeleiding nodig van een burn-out coach of een psycholoog om weer te herstellen. Langzamerhand zal je weer kunnen starten met werkzaamheden. De  burn-out coach helpt in eerste instantie mensen die in een uitgebluste situatie terecht zijn gekomen. Maar ze leren ook mensen preventief omgaan met stress, zodat een burn-out kan voorkomen worden.

Vitaliteitscoach

Fase 5: Terugkeer

Dit is de laatste fase van een burn-out. Je bent weer stabiel en je  energieniveau is weer op peil. Succesvolle momenten duren niet slechts een dag, maar houden langer aan. Je hebt geleerd beter voor jezelf te zorgen en begint een ‘gezondere versie van jezelf’ te creëren. Een grote valkuil in deze fase is om té snel (bijvoorbeeld na een goede maand) weer allerlei werkzaamheden op te gaan pakken. Goede begeleiding op de werkvloer is dus noodzakelijk om een nieuwe burn-out te voorkomen.

Burn-out terugkeer

Waarom wordt het steeds moeilijker om een burn-out te voorkomen?

Geen reistijd, je boodschappen doen, kind wegbrengen of sporten tussen het werken door. Thuiswerken is voor de één een zege, maar voor de ander kan het voor stress en eenzaamheid zorgen. Dit kan ook gebeuren als thuiswerken te lang duurt. Voor iedereen betekent het zoeken naar een nieuwe balans en dat gaat niet vanzelf. Het kan dus veel persoonlijke voordelen hebben. Maar het heeft ook maatschappelijke voordelen zoals een besparing van bijna vier miljard euro per jaar

Thuiswerken lijkt dus een blijvertje worden, ook omdat het dankzij de technische mogelijkheden goed kan. Inmiddels denken de meeste bedrijven na over permanente veranderingen in onze manier van werken. Maar daar kleven ook risico’s aan. Vanuit huis werken we minder goed samen en zijn we minder betrokken bij de organisatie. Isolatie, stress en burn out ligt dus op de loer. En dat betekent een hoger verzuim en dus hogere kosten voor de organisatie.

Burn-out herstel is duur

Verzuim kost de werkgevers zo’n 300 euro per dag. Een burn-out die 8 maanden duurt kost dus al gauw 80.000 euro, exclusief de kosten voor vervanging. Dit kost het Nederlandse bedrijfsleven 3,1 miljard euro op jaarbasis, volgens TNO.

Wat kun je als werkgever doen om een burn-out te voorkomen?

Als werkgever kun je een burn-out preventieplan opstellen. Hierin is het belangrijk om voor een integrale aanpak te kiezen. Op zowel organisatie-, team én medewerkersniveau zul je acties moeten verrichten. Je kunt dit in 3 fasen opbouwen;

Fase 1: Bouwen van het fundament
Preventie begint met inzicht op basis van data. Vanuit een grondige analyse kun je de speerpunten en KPI’s bepalen. Denk hierbij aan data die betrekking hebben op verzuim, verloop, ziekte, medewerkerstevredenheid en betrokkenheid. Met inachtneming van privacyregels, is het mogelijk dieper in de organisatie te kijken en oorzaken te analyseren en te toetsen. Belangrijk is te bepalen wat de doelen van het preventieplan zijn (gezonde medewerkers, verzuimreductie, verhogen productiviteit, aantrekkelijk werkgeverschap etc)
Ook belangrijk in deze fase is dat er draagvlak is bij Directie/ MT/ OR of medezeggenschap.

Fase 2 De uitvoer. Deze bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Een preventieplan met daarin de belangrijkste speerpunten en KPI’s
  • Bepalen welke interventies er nodig zijn om de gewenste doelen te behalen
  • Zorgen dat medewerkers betrokken én geactiveerd worden om aan de slag te gaan

Fase 3 Evaluatie en borging
De interventies en de effecten zul je moeten monitoren en evalueren; daarop nieuwe data verzameld en het stappenplan aanscherpen. Het preventieplan zal als laatste stap gekoppeld moeten worden aan andere onderdelen van het HR beleid, zodat de integraliteit ontstaat.

In 3 stappen naar een burn-out preventieplan

In 3 stappen naar een burn-out preventieplan

Burn-out voorkomen: 6 belangrijkste tips

Tip 1: Bouw herstelmomenten in

Een burn-out ontstaat niet door hard te werken, maar door te weinig herstelmomenten. Als je je lichaam en geest genoeg tijd geeft om te herstellen, kan het een hoop hebben. Zorg dus voor voldoende herstelmomenten, vooral ook gedurende de dag. Ieder uur 5 minuten kan al voldoende zijn. Sla nooit een pauze over. Dus focus niet op het verminderen van werk, maar op het vermeerderen van pauzes! Plan na een drukke periode altijd een rustige periode in, zo kun je er daarna weer tegenaan.

Burn-out voorkomen Pauze

Tip 2: Zorg voor goede sociale relaties

De werksfeer en daarmee de steun die je ervaart in je directe (werk) omgeving is van groot belang voor de mate waarin je stress ervaart. Wanneer er weinig sociale steun is, dan levert dat stress op. Bouw aan goede sociale relaties, ook in een team. Zorg dat je elkaar beter leert kennen en begrijpen.

Luister actief, vraag door en spreek elkaar op een prettige assertieve wijze aan. Versterk het vermogen van het team om samen in gesprek te gaan. Om elkaar vragen te durven stellen, feedback te geven en ontvangen en elkaar te waarderen. Creëer een sfeer van vertrouwen en elkaar helpen. Zo hou je elkaar gezond!

Burn-out voorkomen sociale contacten

Tip 3: Zet jezelf op één!

Alles in je leven is belangrijk, maar het belangrijkste is dat je jezelf altijd op één zet om een burn-out te voorkomen.  Als jij niet in fit bent, dan kun je ook niet optimaal presteren en dit zorgt weer voor nieuwe stress. Goed voor jezelf zorgen is een essentieel onderdeel van werksucces. De balans bewaren voorkomt een burn-out en zorgt ervoor dat je rustig door kunt werken. Dag in dag uit. Met plezier, voldoening en hoge effectiviteit.

Burn-out voorkomen jezelf op één

Tip 4: Focus en plan - elke week

Plannen klinkt suf, maar is essentieel om een burn te voorkomen. Vooral mensen die moeilijk nee kunnen zeggen, en een hoge ambitie hebben. De agenda loopt steeds sneller. Hoe meer er van je gevraagd wordt, des te belangrijker het is dat je plant. Dit helpt je om prioriteiten te stellen, balans te behouden en voldoende rust in te bouwen. Zo blijf je controle houden over ja agenda én je energie!

Burn-out voorkomen Planning

Tip 5: Vraag om hulp

Een ander om hulp vragen is géén teken van zwakte, maar getuigt juist van zelfkennis en zelfredzaamheid. Als je iemand vindt die je kan helpen, valt er vaak een grote last van je schouders.
Maar hoe doe je dat?
1. Erken het probleem, pas dan kun je hulp vragen
2. Bedenk wie je kan helpen en vertel je probleem
3. Bepaal het soort hulp; wil je dat iemand luistert, advies geeft of iets van je overneemt?
4. Bedank de persoon die je hulp biedt en wees trots op jezelf!

Burn-out voorkomen Praten

Tip 6: Beweeg voldoende

Gedoseerd sporten of bewegen is cruciaal. Zorg dus voor voldoende lichaamsbeweging. Matig intensief sporten of bewegen herstelt de hippocampus, waardoor de geheugenfunctie en het concentratievermogen weer verbeteren. Matig intensief sporten of bewegen verhoogt ook de activiteit van de hippocampus weer, waardoor de hippocampus zijn remmende werking op de hypothalamus kan blijven uitoefenen. Door te sporten of bewegen kan de remmende werking zelfs toenemen, waardoor de productie van cortisol afneemt en zodoende de stress vermindert. Beweging verhoogt je energiepeil en doorzettingsvermogen. Sport zorgt ook voor afleiding en brengt je geest tot rust.

Hulp nodig?

Heb je hulp of advies nodig om burn-outs te voorkomen? Neem contact op en wij voorzien je graag van meer informatie en zelfs een plan op maat. Geheel vrijblijvend natuurlijk.

Meer dan 200 bedrijven uit Nederland gingen je al voor

Over de auteur

Dorien de Wit
Dorien de Wit
Lees verder
Mijn naam is Dorien de Wit en binnen De Fitte Medewerker ben ik verantwoordelijk voor alle vragen rondom duurzame inzetbaarheid. Vanaf jongs af aan heeft gezondheid en vitaliteit mij al geboeid. Het feit dat je door middel coaching en het juiste beleid een groot verschil kan maken in het (werk)geluk van iemand en dat fascineert mij. Mocht je vragen hebben voor mij, neem dan contact met ons op.
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Workshop: hoe voorkom ik een burn-out?

Hoe empowered is jouw personeel en hoe staan zij in hun kracht?

Week van de werkstress 2021

Nationale Week van de Werkstress

15-19 november 2021 is voor de achtste keer de Nationale Week van de Werkstress.

Stoelmassage

Stoelmassage >

Stoelmassage is een van de effectiefste oplossingen voor medewerkers met stress en andere werkgerelateerde klachten.

test

Scroll naar top